فرا رسیدن نوروز خجسته باد

تفسیرتان چیست ؟

در دنباله ی بحث ِ اصالت ِ بوقلمون ، تفسیرتان از این عکس چیست ؟

اصالت بوقلمون

اصالـــت ِ بوقلـــمـون ؛

مذهب و امر و نهی هایش ،غالباً در مقابل ِ غریزه کم می آورد ولی بیشتر مواقع در نبرد با استدلال پیروز می شود . بسیار شده است که مرد یا زنی، گناه ِ به اصطلاح کبیره ای را عامدانه و حتا لجوجانه انجام داده است اما هم او در بحثی استدلالی با مخالفان ِ مذهب و به ویژه با خودش ـ خصوصاً آنجا که پای ِ فهم و مسوولیت و تصمیم گیری در میان است ـ به سان ِ وفادار ترین مومنان، طرف ِ مذهب را گرفته و دفاعی جانانه و همه جانبه از آن کرده است . چندان جانانه که آدمی را به اصالت ِ بوقلمون ، باورمند می کند .

سرانگشت

پراکنده ها

پراکـــــنـــــــده هـــــا ؛


و هرچه عتیقه تر در اعماق ِ ما جاری تر . هنوز هم سهمگین ترین جدال ِ بشری نبرد ِ هابیل و قابیل است .

* * *

سامی زیستن ممکن است جذاب تر از آریایی زیستن باشد ، اما قطعاً شرافتمندانه تر نیست . باید انتخاب کرد . جذابیت یا شرافت ؟

* * *

اندکی جنون : موتور ِ محرک ِ انسان .

* * *

در ایران ِ امروز ، قلب ، کیسه ای است برای ِ پول انباشتن .

* * *

اگر نمی دانید در کجا نفرت و کینه ی ِ ابدی نسبت به حکومت ها ایجاد می شود ، به شما می گویم . در زندان های ِ سیاسی .

* * *

خسرو پرویز سوار بر فیل بود . صدایی به او گفت : فیل سوار، حق ِ زمین خوردن ندارد .

سرانگشت

پلک نمی زد

پـــلــــــــــک نمـی زد ؛

فیلم خیلی جذاب بود . مرد چشم از صفحه ی ِ تلویزیون بر نمی داشت . چمباتمه زده بود رو بروی ِ صفحه . پشت ِ سرش ، صداهایی بود . به فیلم کمتر مربوط بود . پلک نمی زد . روی ِ صفحه صداها بودند . ناگهان تکانی خورد و بی صدا شد . فیلم خیلی جذاب بود . مرد چشم از صفحه ی ِ تلویزیون بر نمی داشت .

سرانگشت

درصدی از هرکدام

درصــــدی از هـــــرکــــــدام ؛

در همه ی ِ چپ ها درصدی از خیانت وجود دارد و در همه ی ِ راست ها درصدی از بلاهت .

تاریکی در غیاب ِ فیل

تاریکـی در غیـــاب ِ فیــــل ؛

شاید آن قصه را در مثنوی ِ مولوی خوانده باشید که عده ای در اتاق ِ تاریک به شناسایی ِ فیل می روند و هر کدام دستشان به گوشه ای از حیوان بند می شود و درباره اش حکمی می دهند . آن که خرطوم را گرفته بوده، فیل را به ناودان تشبیه می کند . دیگری که گوش را چسبیده بوده، فیل را چون بادبزن تصویر می کند . سومی که پا را به دست آورده بوده، به سان ِ ستونش می یابد و چهارمی که کمرگاه را پسوده بوده، به تخت ِ روانش ماننده می کند . خلاصه هر کس نه از ظنّ ِ خود که از قسم ِ خود یار و شمایل نگار ِ فیل می شود . در پایان هم شاعر به میدان می آید و می گوید : در کف ِ هرکس اگر شمعی بُدی / اختلاف از گفتشان بیرون شدی

حال که پس از نُه ماه وبلاگ نویسی را از سر گرفته ام ناخودآگاه میان وضع ِ خود و کورمالان ِ قصه ی ِ مولوی شباهت ها و اختلاف هایی می بینم . از این زاویه که خانه تاریک است و ظلمت بار ، که باید سرگردان به دست سود و تجربه های ِ زبر و نرم را به گفتار آورد ، حال و هوای ِ من و آن ها یکسان است . اما از این نظر که در آن قصه فیلی حاضر بود و اینجا هرچه می گردم و زیر و رو می کنم چیزی در کار نیست، ماجرا متفاوت است . نمی دانم . فیل را شاید در خانه ی ِ قبلی جا گذاشته باشم . شاید هم آورده باشم و نمی یابم . جست و جو را ادامه می دهم ولی نمی توانم دلهره ام را پنهان کنم . می ترسم فیل ِ معرفت آفرین ِ من به سرنوشت ِ رمدیوس ِ زیبا دچار شده باشد . یعنی از میان ِ ملافه ها به آسمان پرواز کرده باشد . رمدیوس را نمی شناسید ؟ باکی نیست ." الله " را که می شناسید . همان بت ِ چوبی ِ خانه ی ِ کعبه، از میان ِ سیصد و پنجاه و اندی بت که در عهد ِ محمد تصعید شد و به آسمان رفت تا جهان را در شش روز بیافریند .

آری هراس دارم که در این ظلمات ِ ژرف به جای ِ لمس ِ قهقهه ی ِ خدایان در ذوزنقه های ِ مقوایی، شبانگاهی آوای ِ شیپور ِ فیل را از عالم ِ بالا بشنوم که : کتاب ِ مستطابی تحریر کن با این ابتدا که در آغاز کلمه بود .

سرانگشت 24 / 12 / 1385

اســــلام ، پـیــــــــروز اســـت ؟!

وقتی تاریخ ِ پر برکت ِ اسلام را در کنار ِ متون ِ سراپا مقدس ِ آن مطالعه می کنیم به سرعت در می یابیم که این شریعت ِ البته شریف، عاشق ِ مدارا و اهل ِ گفت و گوست . آن هم نه گفت و گویی همراه با سفسطه و مغلطه، که تعاملی نرم و منطقی و به قول ِ خودش " جدال ِ احسن " . تمام ِ پیروزی های ِ تاریخی اش هم وام دار ِ همین متانت و ظرافت و شرافت و جدال ِ احسن بوده است . حال جماعت ِ مغرض، چشمشان کور هرچه می خواهند بگویند . چه انتظاری از آن ها دارید ؟ اصلاً در تاریخ آمده که خاتم ِ پیامبران هرشب که به معراج می رفته بسته ی ِ نوار های ِ گفت و گو را بکر و باکره از دست ِ باری تعالی دریافت می کرده . خودش هم با یک بغل گفت و گو به زمین می آمده . ( نمردیم و شاعر هم شدیم : یک بغل گفت و گو ! ) . البته خودش می گوید : قاب قوسین او ادنی ؛ یعنی فاصله ی ِ بین ِ من و خدا ، دو کمان یا کمتر از آن بود ، اما از آنجا که "یدالله فوق ایدیهم" ، می توان نتیجه گرفت که خدا به شیوه ی ِ مرحوم زبل خان ، دستش را بیش از حد ِ معمول دراز می کرده و کیسه های ِ گفت و گو را در زیر ِ بغل ِ پیامبر ِ اعظمش می گذاشته . ( " زبل خان اینجا ، زبل خان اونجا ، زبل خان همه جا . " ... چقدر در این کلام ِ دلنشین ، وحدت ِ وجود و عرفان موج می زند. در ضمن چه اندازه نجیب و وارسته بود آن مرحوم که ادعای ِ ربوبیت نکرد ؛ و نه حتا ادعای ِ پیامبری با آن همه کرامات . ) مورخ ، جراح ... ( داشت یادم می رفت . این ترکیب ِ پیامبر ِ اعظم مدتی ما را گیج و ویج کرده بود . تا جایی که یادم هست، ما قبلاً می گفتیم پیامبر ِ اکرم و هیچ اتفاقی هم نمی افتاد . اکرم و اعظم هردوشان خوبند ، هردوشان خوشگلند. اما برای ِ ما اکرم آشناتر است . چه حکمتی در کار بوده که امسال را سال ِ پیامبر ِ اعظم نامگذاری کرده اند، خدا عالم است . ما که چیزی به کله مان نرسید . استفتا کردیم ، آقا فرمودند : اعظم بهتر جواب می دهد . )
باز هم به قول ِ ادبا ، دچار ِ اطناب ِ مُمِل شدم . یعنی همان روده درازی . اما چه کار می توانم بکنم ؟ از همه ی ِ اندام های ِ بشری، همین یک قلم جنس برایم مانده : روده ی ِ دراز . بقیه اش را آدمخواران ِ دربار ِ شاه اسماعیل ِ اول خورده اند و برده اند و پس نیاورده اند . چگینی های ِ محترم را عرض می کنم . آدمخواران ِ شاه اسماعیل ِ صفوی ، رسمیت بخشنده ی ِ مذهب ِ شیعه ی ِ اثنی عشری در ایران که در یک چشم بر هم زدن " دشــمـــــن " را زنده زنده با همه ی امعاء و احشایش فرو می دادند و خلاص . نترسید . شما را نه ، دشمن را می خوردند . یعنی تمام ِ ملحدان و بد دینان و بی دینان و کم دینان و سست دینان و کج دینان و غیره . بعد هم بیچاره ها مثل ِ بچه ی ِ آدم می رفتند سراغ ِ بدبختی شان ؛ تا وقتی که دوباره سلطان ِ اسلام پناه، کوپن ِ گوشت اعلام کند . مورخ ، جراح است . آن هم جراح ِ پلاستیک . همان طور که جراح ِ زیبایی کریه ترین چهره ها را مقبول جلوه می دهد ، مورخ هم به شومکارترین روح و روان ها جمال ِ جاوید می بخشد . می تواند که ببخشد . از تیرگی، تلالو می سازد و از پنبه ، پهلوان ( و گاه نیز برعکس ) . می دانیم که هر جراح ِ زیبایی پس از عمل باید سر و صورت ِ بیمارش را با هاله ای قدسی و آسمانی باندپیچی کند وگرنه جای ِ چاقو بر تمثال ِ ابدی ِ بیمار می ماند و اعتبارنامه ی ِ جناب ِ مورخ را مخدوش می کند . می اندازندش در زباله دان ِ تاریخ . خودش را و کتابش را ... مورخ، جراح ِ روح است . روح ِ ما و روح ِ آن ها . ( روح الله را داشت یادم می رفت ) قبل از این حاشیه روی ها گفتم که اسلام ، دین ِ رحمت و رافت و منطق و گفت و گو ست . با همین سلاح ِ رحمت و رافت بوده که دائماً پیروز شده و فتح الفتوح کرده . رحمة للعالمین هم ـ که اسم ِ هنری ِ محمد بن ِ عبدالله است ـ با هر منتقدی مشکل داشت یکی از منطقیون ِ بزرگش را می فرستاد تا طرف را حسابی مجاب کند . آن جواهر هم می رفت و حقانیت ِ اسلام ِ عزیز را با سه شماره ( یا با سه ضربه ) ثابت می کرد . بعد از رحمة للعالمین، جانشینان ِ خلفش سنت را تکرار کردند تا به قول ِ عبید زاکانی : صنعت فراموش نشود . حالا اگر یکی از آن منتقدان، آداب ِ بحث را زیر ِ پا می گذاشت و تکه تکه می شد یا شکنجه کشش می کردند یا ناغافل آتش می گرفت ، نه هرگز تقصیر ِ منطقیون ِ اسلامی بود، نه اسوه ی ِ حسنه مقصر بود . خودش جانب ِ عفت را فرو گذاشته بود و بعضی جاهایش را با شاخ ِ گاو درانداخته بود، وگرنه مسلمانان به دنبال ِ جدال ِ احسن بودند ، هستند و خواهند بود . این خصیصه ی ِ نیکو تا امروز هم در میان ِ آن ها رواج دارد و تنها دلیل ِ حیات ِ شان است . می گویید نه ؟ به این اسم ها توجه کنید که در نیم قرن ِ اخیر با حکومت ِ اسلامی یا تشکل های ِ اسلامی وارد ِ گفت و گو شدند و تمامشان امروز خوب و خوش و خرم در حال ِ عیش و نوش هستند : سعیدی سیرجانی ، محمد مختاری ، احمد کسروی ، کورش آریا منش ، فریدون فرخزاد ، احمد میر علایی ، مجید شریف ، محمد جعفر پوینده ، غفار حسینی ، شاپور بختیار ، غلام کشاورز ، پروانه فروهر ، داریوش فروهر ، تئو ون گوگ ، شرفکندی ، پیروز دوانی و بسیاری نامداران و گمنامان ِ دیگر . البته یکی دو نفر از جمله فرج سرکوهی هم بودند که درست وسط ِ گفت و گوی ِ منطقی جرزنی کردند و الان دارند تقاصش را با زندگی در بلاد ِ کفر پس می دهند .
باز هم به قول ِ ادبا ، دچار ِ اطناب ِ مُمِل شدم . یعنی همان روده درازی . اما چه کار می توانم بکنم ؟ از همه ی ِ اندام های ِ بشری، همین یک قلم جنس برایم مانده : روده ی ِ دراز . بقیه اش را آدمخواران ِ دربار ِ شاه اسماعیل ِ اول خورده اند و برده اند و پس نیاورده اند . چگینی های ِ محترم را عرض می کنم . آدمخواران ِ شاه اسماعیل ِ صفوی ، رسمیت بخشنده ی ِ مذهب ِ شیعه ی ِ اثنی عشری در ایران که در یک چشم بر هم زدن " دشــمـــــن " را زنده زنده با همه ی امعاء و احشایش فرو می دادند و خلاص . نترسید . شما را نه ، دشمن را می خوردند . یعنی تمام ِ ملحدان و بد دینان و بی دینان و کم دینان و سست دینان و کج دینان و غیره . بعد هم بیچاره ها مثل ِ بچه ی ِ آدم می رفتند سراغ ِ بدبختی شان ؛ تا وقتی که دوباره سلطان ِ اسلام پناه، کوپن ِ گوشت اعلام کند . مورخ ، جراح است . آن هم جراح ِ پلاستیک . همان طور که جراح ِ زیبایی کریه ترین چهره ها را مقبول جلوه می دهد ، مورخ هم به شومکارترین روح و روان ها جمال ِ جاوید می بخشد . می تواند که ببخشد . از تیرگی، تلالو می سازد و از پنبه ، پهلوان ( و گاه نیز برعکس ) . می دانیم که هر جراح ِ زیبایی پس از عمل باید سر و صورت ِ بیمارش را با هاله ای قدسی و آسمانی باندپیچی کند وگرنه جای ِ چاقو بر تمثال ِ ابدی ِ بیمار می ماند و اعتبارنامه ی ِ جناب ِ مورخ را مخدوش می کند . می اندازندش در زباله دان ِ تاریخ . خودش را و کتابش را ... مورخ، جراح ِ روح است . روح ِ ما و روح ِ آن ها . ( روح الله را داشت یادم می رفت ) قبل از این حاشیه روی ها گفتم که اسلام ، دین ِ رحمت و رافت و منطق و گفت و گو ست . با همین سلاح ِ رحمت و رافت بوده که دائماً پیروز شده و فتح الفتوح کرده . رحمة للعالمین هم ـ که اسم ِ هنری ِ محمد بن ِ عبدالله است ـ با هر منتقدی مشکل داشت یکی از منطقیون ِ بزرگش را می فرستاد تا طرف را حسابی مجاب کند . آن جواهر هم می رفت و حقانیت ِ اسلام ِ عزیز را با سه شماره ( یا با سه ضربه ) ثابت می کرد . بعد از رحمة للعالمین، جانشینان ِ خلفش سنت را تکرار کردند تا به قول ِ عبید زاکانی : صنعت فراموش نشود . حالا اگر یکی از آن منتقدان، آداب ِ بحث را زیر ِ پا می گذاشت و تکه تکه می شد یا شکنجه کشش می کردند یا ناغافل آتش می گرفت ، نه هرگز تقصیر ِ منطقیون ِ اسلامی بود، نه اسوه ی ِ حسنه مقصر بود . خودش جانب ِ عفت را فرو گذاشته بود و بعضی جاهایش را با شاخ ِ گاو درانداخته بود، وگرنه مسلمانان به دنبال ِ جدال ِ احسن بودند ، هستند و خواهند بود . این خصیصه ی ِ نیکو تا امروز هم در میان ِ آن ها رواج دارد و تنها دلیل ِ حیات ِ شان است . می گویید نه ؟ به این اسم ها توجه کنید که در نیم قرن ِ اخیر با حکومت ِ اسلامی یا تشکل های ِ اسلامی وارد ِ گفت و گو شدند و تمامشان امروز خوب و خوش و خرم در حال ِ عیش و نوش هستند : سعیدی سیرجانی ، محمد مختاری ، احمد کسروی ، کورش آریا منش ، فریدون فرخزاد ، احمد میر علایی ، مجید شریف ، محمد جعفر پوینده ، غفار حسینی ، شاپور بختیار ، غلام کشاورز ، پروانه فروهر ، داریوش فروهر ، تئو ون گوگ ، شرفکندی ، پیروز دوانی و بسیاری نامداران و گمنامان ِ دیگر . البته یکی دو نفر از جمله فرج سرکوهی هم بودند که درست وسط ِ گفت و گوی ِ منطقی جرزنی کردند و الان دارند تقاصش را با زندگی در بلاد ِ کفر پس می دهند .
گویا در روزهای ِ اخیر من و دو ـ سه تن از دوستان ِ وبلاگ نویسم نیز لیاقت ِ همگویی با آقایان را پیدا کرده ایم . یا شاید چون در ایران زندگی می کنیم کارت ِ دعوت زودتر به دست مان رسیده . خلاصه برای ِ گفت و گو ، فراخوانی شده ایم پشت ِ میز ِ ملوس ِ الکترونیکی . ( با صندلی ِ عبوس ِ الکتریکی اشتباه نشود . ) تشنگان ِ خدمت ( و نه شیفتگان ِ قدرت ) بی وقفه از این در به آن در می زنند تا ما را ردیابی کنند و بر سر میز ِ شام بنشانند . شام ِ آخر با شمع و گل و پروانه و یک جلد کلام الله مجید . بدون ِ شک فقط برای ِ تبادل ِ افکار نه تازه کردن ِ تهمت ها به تاریخ ِ اسلام . ( " گفت با این همه از سابقه نومید مشو " ) می خواهند قیافه هایمان را از سنگ ِ زنده بریزند و آن تندیس های ِ نمکین را با آپولو بفرستند به عالم ِ مُثُل ، به عنوان مثال های ِ اعلای ِ مناظره . یا این که در میان ِ کاروان ِ شتران ِ خدیجه ، کاری برایمان دست و پا کنند برای ِ گذراندن ِ دوره ی ِ طرح ِ کاد ِ پیامبری . یا خیلی که بی سلیقه باشند در شنبه ی ِ عید ِ بز بفرستندمان خارجه برای ِ تحصیلات تکمیلی، هرکدام با یک مترس . اما از آنجا که ما چند وبلاگ نویس ِ چموش، لیاقت ِ پیشرفت نداریم و از طرفی آدم های ِ خبیثی هستیم که نمی خواهیم برگ ِ زرین ِ دیگری به تاریخ ِ پر افتخار و قطور ِ فتوحات ِ اسلامی اضافه کنیم ، مدام جاخالی می دهیم و به بخت ِ خودمان و تخم ِ آن ها لگد می زنیم و از گفت و گوی ِ ثمربخش و منطقی ( به شیوه ی ِ رحمة للعالمین و اسوه ی حسنه ) شانه خالی می کنیم . ما گفتگو چی نیستیم ... علی تنها بماند . در امتداد ِ همین لگد زدن ها ، من تصمیم گرفته ام همانند ِ دوستان ِ عزیزم و به صلاحدید ِ آن ها، وبلاگم را تعطیل کنم و به امت ِ همیشه در معده بپیوندم ... برگشتنم به برگشتن ِ روزگار وابسته است . در شرایط ِ کنونی ِ ایران، وبلاگ نویسی شغل ِ انبیا ست نه کار ِ ما .

14 / 3 / 1385

سرانگشت

ویولن زن خاطی

ویـولــــن زن ِ خـاطــی ؛


سکانسی از فیلم ِ خوب ، بد ، زشت ( سرجیو لئونه )

پیش زمینه : در آمریکا جنگ ِ داخلی روی داده است . در اردوگاه ِ جنگی ِ شمالی ها ، گروهبان آنجلای ( لی وان کلیف ) با سوء استفاده از بیماری ِ فرمانده و با کمک ِ همدستانش مشغول ِ تعدی به اسرا و خارج کردن ِ سرمایه ها از قرارگاه است . فرمانده که از قانون شکنی های ِ آنجلای خبر دارد او را احضار و سرزنش می کند . در ادامه ...

سکانس : گروهبان آنجلای و همکارش در کلبه ای نظامی، یک اسیر ِ جنگی را شکنجه می کنند . زندانی نام ِ گورستانی را می داند که دویست هزار دلار را در آن پنهان کرده اند . در محوطه ی ِ پر رفت و آمد ِ اردوگاه و نزدیک ِ کلبه، دسته ی ِ موزیک ِ اسیران ، زیر ِ نظر ِ سربازی قلتشن ، نواختن ِ آهنگی لطیف را آغاز کرده است . آنجلای، نوازندگان را گماشته تا فریاد ِ شکنجه شونده به گوش ِ کسی نرسد ( کار ِ همیشگی ِ اوست ؟ ) ... شکنجه گر زندانی را زیر ِ مشت و لگد گرفته . دسته ی ِ موزیک آهنگ می نوازد . گروهبان آنجلای محل ِ اختفای ِ گنج را از زندانی می پرسد . ارکستر ، هماهنگ و با روح، نوای ِ زیبایش را پی می گیرد . زندانی از گفتن سر باز می زند . سرباز به ارکستر فرمان ِ اجرایی با احساس تر می دهد . همدست ِ گروهبان ،مشتی حواله ی ِ زندانی می کند . دسته ی ِ موزیک همچنان می نوازد . زندانی از درد فریاد می زند . قطره اشکی در گوشه ی ِ چشم ِ ویولن زن جمع می شود . شکنجه گر مرد ِ خونین و مالین را به روی ِ میز پرتاب می کند . ویولن زن ناگهان آرشه را بر سیم می کشد و صدایی خارج و ناکوک در می آورد . ارکستر از هماهنگی می افتد . سرباز به نوازنده ی ِ نافرمان تشر می زند . زندانی زیر ِ شکنجه مجبور به اعتراف می شود . ویلن زن ، نواختن را از سر می گیرد ...

درک ِ زیبایی ، توانایی می خواهد . ایجاد ِ هماهنگی، توانایی می خواهد . این توانایی ها ستایش برانگیز است . اما کسی که قادر است در پشت ِ جلوه هایِ هماهنگ و زیبا ، تعفن و درنده خویی و ظلم را مشاهده کند ، تواناتر و ستایش انگیزتر است ... و هنگامی که علیه ِ این وضعیت شورش می کند و تعفن او را به تهوع می اندازد ، به آزادگی می رسد .

دیدگاه ِ شخصی درباره ی ِ دنیای ِ سرجیو لئونه : داستان های ِ لئونه در وسترن های ِ اسپاگتی اش بر اساس ِ غافلگیری و فریب، پیش می رود . شخصیت ها مدام به هم رودست می زنند و یکدیگر را و تماشاگر را فریب می دهند و غافلگیر می کنند . آدم ها گام به گام به هم دروغ می گویند و کارگردان لحظه به لحظه به ما . هیچ چیز ثبات ندارد . رابطه ها به سرعت تغییر ِ شکل می دهند و شخصیت ها رنگ عوض می کنند . آدم ها در حباب و بر حباب زندگی می کنند . " بر حباب " زندگی می کنند زیرا که وضعیت ِ کنونی شان ـ چه خوب ، چه بد ـ تُرد و گذرنده است . نمی توان از " اکنون " تکیه گاه و سکوی ِ پرتابی برای ِ رسیدن به " آینده " ساخت . آدم های ِ لئونه " در حباب " زندگی می کنند ، چرا که حصار ِ مصونیت ِ شان با کوچکترین تلنگر ، فرو می ریزد و آنان را در مقابل واقعیت ِ بیرحم و تازه شکل گرفته قرار می دهد .
گفتم که در دنیای ِ اسپاگتی ِ لئونه، وضعیت ِ پایدار وجود ندارد . همه چیز متزلزل است و در تغییر . تغییر و تبدیل هم به صورت ِ جبری اتفاق می افتد و هم به صورت ِ اختیاری . اساس و انگیزه ی ِ رنگ به رنگ شدن های ِ اختیاری ِ بشر ( اختیاری ؟) هم حریص بودن ِ او نسبت به سود و منفعت است . چنگ انداختن به سود و دیگر هیچ . انسان از دیدگاه ِ لئونه مطلقاً سودانگار و نفع طلب است . همه به دنبال ِ کسب ِ منفعت ِ شخصی هستند ، خوب و بد و زشت ندارد ... پس در این دنیا ( شرکت ِ سهامی ) مرز ِ میان ِ انسان ِ بد و انسان ِ خوب چگونه مشخص می شود ؟ اگر همه چیز در سهم و منفعت خلاصه می شود و همگان به دنبال ِ آن هستند ، آیا اصلاً بین ِ خوبی و بدی، زشتی و زیبایی تمایزی وجود دارد ؟

بله ! وجود دارد ... " بد " به هیچ وجه حاضر نیست در سود ِ خود دیگران را شریک کند . " زشت " در شرایط ِ بحرانی و در زیر ِ فشار حاضر به تقسیم ِ سهم ِ خود با دیگران است و " خوب " آن کسی ست که با میل ِ خود و بدون ِ اجبار ِ بیرونی ،دیگران را در منافعش انباز * می کند .


سرانگشت

* انباز : شریک

موزه ی ممنوع

موزه ی ِ ممنوع ؛


نـوجــــوانـی رفــــت تـوی مـستــــراح
حــــال ِ او از شـــدت ِ ریـــدن تبــــــاه

دکمــــه را برکنــــد و زیپـش را دریـــــد
هولکی شلـــــوار را پاییـــن کشیــــــد

روی ِ چـال ِ کاسه ی ِ چینی نشست
زور زد دیــوار صــــوتی را شکـســـت

نـعـــــره ی ِ مقعــد طنیــن انداز شــد
باز شـــد چشمـــان ِ تارش ، باز شــد

بوی ِ آرامش به رگ هـــایش دویــــــد
کله را چرخانــــد و قصــری را بدیــــد *

مستــراحی بـود مخـصـوص عمـــــوم
سنگ هــا فرســـوده از فرط ِ قــــدوم

تنــگ و تـاریـک و کـثـیـف و بـویـنـــاک
پر مگـس ، بی آفتــــابه ، هــول نـاک

سقـف آن لـکـــه به لـکـــه ریـخــتـــه
جـــــــان ِ دیـوارش به مو آویخـتـــــــه

کـــُـل ِ کاشی کاری اش خرد و خمیــر
جــا بـه جــا سـوراخ ، ماننـــد ِ پنیـــــر

در فلاکــــت مثل ِ شیــــخ ِ خزعـــلی
در کثـــافت مثــل ِ بیـــت ِ رهبـــــری

نـه مـثـلــــث نـه مـربــــــع در خـــواص
در حقیقــت نام ِ علمی اش : قنــاس

در قنــاس آبـاد ِ بـدبـــــوی ِ حقیــــــر
نکتـــه ای رندانـــه بود و چشمگیــــر

از خـطــوط و نقــش هـــا، خروار هـــا
دیده می شــــد بر در و دیــوار هـــــا

خط ِ صــــاف و خط ِ کــــوژ و منـحـنی
نقش ِ نـاف و سیـن و کـاف و بستنی

عکس هایی پشت ِ هم از یک دهــان
" ح ر ف "هایی گنــده تر توی ِ دهــان

طــرح هــــایـی با مـداد و با زغــــــال
از زن و مردان ِ گـرم ِ عشـق و حــال

از شـب ِ عُریــانی و روز ِ حـجــــــاب
خواهــش ِ پنهـــــانی و نقـش ِ بر آب

یک طـرف بـا دقـتی ز انــــدازه بیــش
دستـــگاه ِ جـنــسی و آناتـومیـــــش

سوی ِ دیگر، رهبـــــر ِ مستضعفـــان
چون سگی افتــاده بُــد بر استخــوان

از کتـاب ِ انبیــــــا خـون می چکیــــــد
خون ز برگــــابرگ ِ قانون می چکیــــد

غافلی انگشت ِ دستــانش چو هفـت
سرنگــون می شـد درون ِ چـاه ِ نفـت

بوتـــه ای خشخــاش ، در زیر ِ عبـــا
اسکلــــت هــــا در پـی ِ قـرص و دوا

ذوالفقــــار ِ خـون چکـــان تیز و دمــان
دست ِ " اچ آی وی" ی ِ مثبت ناگهان

روی ِ کاشــی، نـوجـــوانی طلـــق زن
پشـت ِ سیفـون، پیرمـردی جلـــق زن

گوشــــه ای مـُلای ِ بد ذات ِ عنـــــود
چشم ِ قزوینی ی ِ خود وا کرده بـود

تـا بـبـیـنــــــد از پـس ِ ابـر ِ سیــــــاه
کـی هویــدا می شود نصفیـن ِ مـــاه !

بر سرش هم جـای ِ دستـــار ِ پلیـــــد
چنبرینـه قلّکی می شـد کـــه دیــــــد

جای ِ استـــر بر ملـخ بنشستــــه بـود
آفـتــش دیـواریــــان را خـستــــــه بـود

جای ِ دیگـر بر ســر ِ سنـــگ ِ زمخـــت
نقشــــه ای بود از تن ِ خاتـون ِ لخـــت

گشتـــه لنـــگ افلاک بی چون و چــرا
لای ِ لنگــــش مدخـل ِ غــــار ِ حـــــرا

غیر از این ها مستـراح ِ عطــر و عــود
از کلام و چامــــه هم خالــی نبـــــود

فی المثـــل : احکـــام ِ اسلام ِ ددان
در خــلا ظاهــــر شـــود خــرد و کلــان

یا که اینجـا را پس از این بچه جــــان !
" مرکــز ِ تحقیـــق ِ اسلامـی " بـدان

توسـری مخصـوص ِ موجـود ِ دوپاسـت
شرح ِ توضیـح المسائـل در خـلاســت

ملتی کــه پست و افیــــونی شونــــد
از زن و از مـردشـــان کونـی شونــــــد

اخ کـــن انـدر مذهـــب ِ آدم سـپـــــوز
خمس ِ خایــه در زکاتستــــان ِ گـــــوز

جانم اینجا جعبـــه ی ِ عکاسی اسـت
فیلم ِ خامش مومن ِ وسواسی است

این همان صندوق ِ بیت المال ِ ماست
جنــدگی تـان جزیی از آمـــال ِ ماست

با مسلمانـــان کنــون شـو همـصــــدا
وقـــت ِ گـوزیــــــدن حـجـــابت را بپـــا

* * * * * * *

باز در سوی ِ دگــــر نقـش و نگـــــــار
تلخ و شیرین دیده می شـد آشکـــار

زیـر ِ تـار ِ شاهـکــــــــار ِ عنکبـــــوت
عابری می زد هنرمنــــدانـه ســـــوت

یک نمــاد ِ پرســش و جمعی گــــزاف
دور ِ آن در حـــال ِ تعظیـــــم و طـواف

بر کلاف ِ آجــــــری اسبـی سفیــــــد
نعش ِ دین را پشت ِ گاری می کشید

روی ِ ســردر ، قامتـی آویخـتــــــــــه
از فـــراز ِ نردبــانــــی ریخـتـــــــــــــه

آدمــی در رختخـــــواب ِ پنبــــــــه ای
بر سر ِ او چتــــر ِ بمـب ِ هستـه ای

طرح ِ " تاریخ " و " رهایی " در حبـاب
نقش ِ انــدام ِ بشـر در پیچ و تـــــاب

نامه ای سربستـــــه در یک پیرهــن
چشـم ِ سوزن اشـــک ریز ِ پیــــرزن

کودکی چشــم انتظــــار ِ نان ِ شـب
پای ِ عکس ِ پنجره می دوخـت لــــب

خمــره ای گُلـدانکــی گلشــن شــده
سایه ای با اشک ِ خود روشن شـــده

شاخه ای گل، زرد و پژمـــان در سراب
جشن ِ شـــــام ِ موریانــه در کتــــاب

نام ِ " آزادی " گرفتــــــار ِ سجـــاف
شکـل ِ قلبی بر چکــــاد ِ کـوه ِ قــاف

در کنـــــــار ِ نـاوک ِ یـک روزنــــــــــه
پاره شعــــری در غلاف ِ منگنــــــــه :

« شب دوبـاره بـر ســـرم آوار شـــــد
بین ِ ما هر پنجــــره دیوار شــــد » **

* * * * * * *

نوجــوان با بهـــت ِ خود پیوستـــه بود
همچنان در جای ِ خود بنشستــه بود

حــالتــی نـا آشنــــــا و تازه داشــت
شـور و حــالی خارج از اندازه داشـت

نکتـــه هـــایی از جهان فهمیــده بـود
موزه ی ِ ممنــــوع ِ چَــم را دیـده بـود

یعنی آنچـه در خفـــــا و ســایــــه بود
آن چه پنهــان در دل ِ همسـایــــه بود

آنچـــه در خـلــــوت روان را می گزیـــد
یا که همچــون مار در جان می خزیــد

آنچــــه غـایـــب بود در غمنـامـــه هــا
یا که می گنجیــد در شب نامــه هـــا

بر در و دیــــوار ِ آن جــــا دیـــــده بـود
ساده و بی ترس و وحشت چیده بود

آدمــــی در مســـتــــــــــراح آزاد بـود
فارغ از زنجیـــــــر ِ استبـــــــداد بـود

کاش می شـد تا ابد بی خاک و گـرد
در چنین جـای ِ خوشی بیتوتـه کـرد !

لیکــن از بخــت ِ بـد و اقبـــــال ِ تـــــار
یک نفـر چنــدان به در می کوفــت زار

کـــز برای ِ نوجـــوان چــــــاره نمانــــد
پا شـد و سـودای ِ خامش را تکانــــــد

رفـت و آن دنیــای ِ خـوش را واگذاشت
جــای ِ خود تنـــدیس ِ آزادی گماشـت !


سرانگشت

* قَصری : توالت ، مبال ، خلا ، آبریزگاه ، w.c ( بازم بگم ؟! )
** از ترانه ی ِ " آوار " سروده ی ِ اردلان ِ سرفراز